Προσφυγή

Των κατασκευαστών Κηρίων, Σπινθηριστήρων, Λαμπών, Κηροπηγίων, Φαναριών των Δρόμων, Κηροσβεστών και Σβηστήρων και των παραγωγών Ζωικού Λίπους, Λαδιού, Ρετσινιού, Οινοπνεύματος και Γενικά Οτιδήποτε Συνδέεται με το Φωτισμό.

Προς τα Αξιότιμα Μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων

Κύριοι,

Είστε στο σωστό δρόμο. Απορρίπτετε αόριστες θεωρίες και λίγο σας ενδιαφέρουν η αφθονία και οι χαμηλές τιμές. Απασχολείστε κυρίως με την τύχη του παραγωγού. Επιθυμείτε να τον απελευθερώσετε από τον ξένο ανταγωνισμό, δηλ. να κρατήσετε την εγχώρια αγορά για την εγχώρια βιομηχανία.

Ερχόμαστε να σας προσφέρουμε μια υπέροχη ευκαιρία να εφαρμόσετε την... πως να την πούμε; Τη θεωρία σας; Όχι, τίποτα δεν είναι πιο παραπλανητικό από τη θεωρία. Το δόγμα σας; Το σύστημά σας; Την αρχή σας; Μα δεν σας αρέσουν τα δόγματα, τρέμετε τα συστήματα και όσο για αρχές διακηρύσσετε ότι δεν υπάρχουν στην πολιτική οικονομία. Ας πούμε λοιπόν την πρακτική σας· την χωρίς θεωρία και χωρίς αρχές πρακτική σας.

Υφιστάμεθα τον καταστρεπτικό ανταγωνισμό ενός ξένου ανταγωνιστή που είναι πλασαρισμένος, όπως φαίνεται, σε συνθήκες τόσο ανώτερες από τις δικές μας για την παραγωγή φωτός που πλημμυρίζει μ' αυτό την εθνική αγορά μας σε τιμή απίστευτα χαμηλότερη, καθότι, τη στιγμή που εμφανίζεται, οι πωλήσεις μας παύουν, όλοι οι καταναλωτές απευθύνονται σ' αυτόν και ένας κλάδος της γαλλικής βιομηχανίας με αναρίθμητες διασυνδέσεις βυθίζεται άμεσα στην πιο απόλυτη στασιμότητα. Ο ανταγωνιστής αυτός, που δεν είναι κανείς άλλος από τον ήλιο, διεξάγει έναν πόλεμο τόσο λυσσαλέο εναντίον μας που υποπτευόμαστε ότι παρακινείται από την επίβουλη Αλβιόνα (εξαιρετική διπλωματία επί του παρόντος) ιδίως καθότι λαμβάνει γι' αυτό το υπεροπτικό νησί προφυλάξεις που παραλείπει έναντί μας.

Ζητούμε να ευαρεστηθείτε να ψηφίσετε ένα νόμο που θα διατάσσει το κλείσιμο όλων των παραθύρων, φεγγιτών, αμπαζούρ, πατζουριών, παραθυρόφυλλων, κουρτινών, στοριών, φινιστρινιών, παραπετασμάτων - με μια λέξη κάθε ανοίγματος, τρύπας, σχισμής, χαραμάδας, από την οποία το φως του ήλιου συνηθίζει να εισχωρεί στα σπίτια, προς ζημίαν των καλών βιομηχανιών με τις οποίες υπερηφανευόμαστε ότι έχουμε κοσμήσει τη χώρα, η οποία δεν θα έδειχνε αγνωμοσύνη να μας εγκαταλείψει σήμερα σε μια μάχη τόσο άνιση.

Παρακαλούμε κύριοι αντιπρόσωποι, να μην εκλάβετε το αίτημά μας ως αστεϊσμό και να μην το απορρίψετε στο ελάχιστο, χωρίς να ακούσετε τους λόγους που έχουμε να προτάξουμε εις επίρρωσίν του.

Κατ' αρχάς, αν παρεμποδίσετε, στο μέτρο του δυνατού, κάθε πρόσβαση στο φυσικό φως, αν δημιουργήσετε έτσι την ανάγκη του τεχνητού φωτός, ποια Γαλλική βιομηχανία δεν θα ενθαρρυνθεί τελικά;

Αν καταναλώνεται περισσότερο ζωικό λίπος θα χρειάζονται περισσότερα βοοειδή και πρόβατα, και συνεπώς, θα δούμε να αυξάνονται τα τεχνητά λιβάδια, το κρέας, το μαλλί, το δέρμα, και πρωτίστως η κοπριά, αυτή η βάση του αγροτικού πλούτου.

Αν καταναλώνεται περισσότερο λάδι θα δούμε να αναπτύσσεται η καλλιέργεια της παπαρούνας, της ελιάς, και της αγριοκράμβης. Αυτά τα προσοδοφόρα αλλά και απαιτητικά για το έδαφος φυτά θα έρθουν στην κατάλληλη στιγμή ώστε να αξιοποιηθεί η αυξημένη παραγωγικότητα της γης που θα έχει επέλθει από την εκτροφή των ζώων στη γη μας.

Τα λιβάδια μας θα καλύπτονται από ρητινώδη δέντρα. Πολλά σμήνη μελισσών θα συλλέγουν στα βουνά μας αρωματικούς θησαυρούς που τώρα εξατμίζονται χωρίς καμία χρησιμότητα, όπως τα λουλούδια απ’ τα οποία προέρχονται. Δεν υπάρχει λοιπόν κλάδος της γεωργίας που δεν θα γνωρίσει μεγάλη ανάπτυξη.

To ίδιο ισχύει και για την ναυτιλία: Χιλιάδες σκάφη θα βγουν στο κυνήγι της φάλαινας και σε σύντομο χρόνο θα έχουμε ένα στόλο ικανό να υποστηρίξει την τιμή της Γαλλίας και να ανταποκριθεί στις πατριωτικές ευαισθησίες των προσφευγόντων, υπογεγραμμένων εμπόρων κηρίων κλπ.

Και τι να πούμε για τα εμπορεύματα που κατασκευάζονται στο Παρίσι; Δείτε τα επίχρυσα, τα χάλκινα, τα κρύσταλλα στα κηροπήγια, στις λάμπες, στα πολύφωτα, στους πολυελαίους να λάμπουν μέσα σε ευρύχωρα καταστήματα μπροστά στα οποία τα σημερινά δεν είναι παρά αποθήκες.

Δεν θα υπάρξει κανείς φτωχός ρητινοσυλλέκτης, στην κορυφή των αμμόλοφών του ή κανείς δύστυχος ανθρακωρύχος, στο βάθος της μαύρης στοάς του που δεν θα δει το μισθό του και την ευημερία του να αυξάνει.

Δεχτείτε να το σκεφτείτε Κύριοι και θα μείνετε πεπεισμένοι ότι δεν υπάρχει ούτε ένας ίσως Γάλλος, από τον πλούσιο μέτοχο της εταιρίας Anzin μέχρι τον πιο ταπεινό πωλητή σπίρτων, που δεν θα ωφεληθεί από την ευόδωση του αιτήματός μας.

Προβλέπουμε τις αντιρρήσεις σας Κύριοι: Αλλά δεν θα μας αντιτάξετε ούτε μία που να μην την έχετε μαζέψει από τα φθαρμένα βιβλία των υπερασπιστών του ελευθέρου εμπορίου. Τολμούμε να σας θέσουμε την πρόκληση να αρθρώσετε έστω και μία λέξη ενάντιά μας που να μην επιστρέφει άμεσα ενάντια σε σας τους ίδιους και στις αρχές που κατευθύνουν την πολιτική σας.

Θα μας πείτε ότι αν κερδίσουμε αυτή την προστασία, η Γαλλία δεν θα κερδίσει τίποτα γιατί τα βάρη θα τα επωμιστεί ο καταναλωτής;

Θα σας απαντήσουμε:
Δεν έχετε πλέον το δικαίωμα να επικαλείστε τα συμφέροντα του καταναλωτή. Σε κάθε περίπτωση που τα συμφέροντά του βρέθηκαν σε αντίθεση με αυτά του παραγωγού τον θυσιάσατε. Το κάνατε "για να ενθαρρύνετε την βιομηχανία, για να αυξήσετε την απασχόληση". Για τον ίδιο λόγο πρέπει να το κάνετε και πάλι.

Έχετε βρεθεί εσείς οι ίδιοι μπροστά σ' αυτήν την αντίρρηση. Όταν σας έλεγαν ότι ο καταναλωτής έχει συμφέρον από την ελεύθερη εισαγωγή σιδήρου, άνθρακα, σουσαμιού, σιταριού και υφασμάτων εσείς λέγατε "Ναι, αλλά και ο παραγωγός έχει συμφέρον στον αποκλεισμό τους." Καλώς, αν οι καταναλωτές ενδιαφέρονται για την ελεύθερη εισαγωγή του φυσικού φωτός, οι παραγωγοί ενδιαφέρονται για την απαγόρευσή της.

"Αλλά", θα λέγατε επιπλέον, "ο παραγωγός και ο καταναλωτής δεν είναι παρά ένας και ο αυτός. Αν ο κατασκευαστής κερδίζει από την προστασία, θα πλουτίσει τον γεωργό. Αν η γεωργία ευημερήσει, θα ανοίξει την αγορά για τα προϊόντα των εργοστασίων." Καλώς, αν μας παραχωρήσετε το μονοπώλιο του φωτισμού κατά τη διάρκεια της ημέρας αρχικά θα αγοράσουμε μεγάλες ποσότητες ζωικού λίπους, άνθρακα, ελαίων, ρητίνης, κηρίων, οινοπνεύματος, ασημιού, σιδήρου, χαλκού, κρυστάλλων για να τροφοδοτήσουμε τη βιομηχανία μας και, επιπλέον, εμείς και πολλοί προμηθευτές, καθότι θα έχουμε γίνει πλούσιοι, θα καταναλώνουμε πολύ και θα διαχέουμε την ευημερία σε όλους τους κλάδους της εγχώριας βιομηχανίας.

Θα πείτε ότι το φως του ήλιου είναι ένα φυσικό δώρο, και ότι το να αρνείσαι φυσικά δώρα θα ήταν σαν να απορρίπτεις τον ίδιο τον πλούτο, υπό το πρόσχημα της ενίσχυσης των μέσων απόκτησής του;

Αλλά προσέξτε γιατί θα επιφέρετε θανάσιμο πλήγμα στην καρδιά της πολιτικής σας. Προσέξτε γιατί έως τώρα αρνιόσασταν πάντα τα ξένα προϊόντα επειδή τείνουν να μοιάζουν με φυσικά δώρα και τόσο περισσότερο όσο προσομοιάζουν με φυσικά δώρα. Για να συμμορφωθείτε με τις απαιτήσεις των άλλων μονοπωλίων δεν είχατε παρά το μισό λόγο ενώ για να δεχτείτε το δικό μας αίτημα έχετε ένα πλήρη λόγο και το να μας απορρίψετε στη βάση του ότι το δικό μας αίτημα είναι πιο καλά θεμελιωμένο από των άλλων θα ήταν σαν να δεχόσαστε μια εξίσωση της μορφής(+) x (+) = - .
Με άλλα λόγια θα ήταν σαν να συσσωρεύατε παραλογισμό επί του παραλογισμού.

H Εργασία και η Φύση συμβάλλουν σε διαφορετικά ποσοστά, ανάλογα με τη χώρα και το κλίμα, στην παραγωγή ενός προϊόντος. Το τμήμα που βάζει η φύση είναι πάντα δωρεάν. Είναι το τμήμα της εργασίας που προσδίδει αξία και το οποίο πληρώνεται.

Αν ένα πορτοκάλι από τη Λισσαβόνα πωλείται στη μισή τιμή ενός πορτοκαλιού από το Παρίσι, είναι γιατί μια θερμότητα φυσική, και άρα δωρεάν, προσφέρει στο ένα, αυτό που το άλλο το χρωστάει σε μια τεχνητή και κατά συνέπεια κοστοβόρα θέρμανση.

Συνεπώς, όταν ένα πορτοκάλι μας έρχεται από την Πορτογαλία μπορούμε να πούμε ότι κατά το ήμισυ μας έρχεται δωρεάν και κατά το ήμισυ κοστολογημένο ή με άλλα λόγια σε μισή τιμή απ' ότι αυτό του Παρισιού.

Άρα, είναι ακριβώς αυτή η ημι-χαριστικότητα (συγγνώμη για τη λέξη) που χρησιμοποιείτε ως πρόφαση για να το αποκλείσετε [από την εσωτερική αγορά]. Λέτε: "Πως είναι δυνατόν το Γαλλικό εργατικό δυναμικό να υποστεί τον συναγωνισμό του ξένου εργατικού δυναμικού όταν το μεν έχει να κάνει τα πάντα ενώ το δε έχει να κάνει μόνο τη μισή δουλειά, με τον ήλιο να αναλαμβάνει το υπόλοιπο;" Είτε δεν είστε λογικά συνεπείς είτε θα πρέπει, καθότι απορρίπτετε την ημι-χαριστικότητα ως επώδυνη για την εγχώρια βιομηχανία, να απορρίψετε εκ των προτέρων και με δυο φορές μεγαλύτερο ζήλο την πλήρη χαριστικότητα.

Ακόμα μια φορά, όταν ένα προϊόν (λάδι, σίδηρος, σιτάρι ή ύφασμα) μας έρχεται από το εξωτερικό και μπορούμε να το αποκτήσουμε με λιγότερη εργασία απ' ότι αν το παρήγαμε εμείς οι ίδιοι, η διαφορά είναι μια δωρεάν προσφορά που μας αποδίδεται. Αυτό το δώρο είναι περισσότερο ή λιγότερο αξιόλογο ανάλογα με το αν η διαφορά είναι περισσότερο ή λιγότερο μεγάλη. Είναι το ένα τέταρτο, το ήμισυ, τα τρία τέταρτα της αξίας του προϊόντος αν ο ξένος δεν μας ζητάει παρά τα τρία τέταρτα, το ήμισυ ή το ένα τέταρτο της τιμής. Είναι όσο πιο απόλυτο γίνεται όταν ο δωρητής, όπως κάνει ο ήλιος με το φως, δεν μας ζητάει απολύτως τίποτα. Το ερώτημα, και το θέτουμε επισήμως, είναι να μάθουμε αν επιθυμείτε για τη Γαλλία την ωφέλεια της δωρεάν κατανάλωσης ή τα υποτιθέμενα πλεονεκτήματα της επαχθούς παραγωγής. Επιλέξτε, αλλά σταθείτε λογικοί: καθότι, εφ' όσον αποκλείετε, όπως και το κάνετε, το λάδι, το σίδηρο, το σιτάρι, τα ξένα υφάσματα, αναλογικά, όσο η τιμή τους πλησιάζει το μηδέν, τι ασυνέπεια θα ήταν να αφήσετε το φως του ήλιου, η τιμή του οποίου είναι μηδέν κατά τη διάρκεια όλης της μέρας;




Frederic Bastiat, 1845