Θέματα Αρμονίας Γ' τεύχος
Αφού ασχολήθηκα μερικά χρόνια με την διδασκαλία της παραδοσιακής κλασσικής Αρμονίας, αισθάνθηκα την ανάγκη για ένα βιβλίο ασκήσεων που να βρίσκεται σε συμφωνία με τις διδακτικές μεθόδους που προτιμώ, σύμφωνα με όσα γνωρίζω προς το παρόν τουλάχιστον. Αυτό που έψαχνα ήταν περίπου το εξής:
Το σχέδιο των ασκήσεων έπρεπε να εστιάζει με μεγαλύτερη λεπτομέρεια σε κάθε αρμονικό στοιχείο, φέρνοντάς το στο προσκήνιο και ξεχωρίζοντάς το από τα υπόλοιπα. Για παράδειγμα το κεφάλαιο των παρένθετων δεσποζουσών δεν διδάσκεται αρκετά: Κάθε παρένθετη δεσπόζουσα έχει το δικό της άκουσμα, την δική της ταυτότητα και χρειάζεται τον δικό της χρόνο αφομοίωσης.
Οι ασκήσεις έπρεπε να έχουν κάποιο μουσικό νόημα. Αν όχι να έχουν καλλιτεχνική αξία, τουλάχιστον να «στέκουν» μουσικά, να ακούγονται δηλαδή ως σωστά κείμενα της μουσικής γλώσσας. Οι τεχνητές ασκήσεις που κατασκευάζονται απλώς σύμφωνα με τους κανόνες της αρμονίας και που θεωρούν ότι οι αρμονικές δυσκολίες είναι αυτοσκοπός, δεν είναι μόνο ανιαρές και δυσάρεστες, είναι αναποτελεσματικές.
Οι ασκήσεις έπρεπε να είναι σύντομες, κατάλληλες για απομνημόνευση, έτσι ώστε να αφήνουν μόνιμα και ισχυρά ίχνη στην μουσική μας μνήμη και νόηση. Για την επίτευξη αυτού του στόχου η πληρότητα της μορφής δεν είναι πάντα αναγκαία: Πολλές φορές είναι προτιμότερο ένα απόσπασμα (ακόμη και μια-δυο φράσεις) που θα αφήσει κάποια ανάμνηση από ένα «ολοκληρωμένο», φλύαρο κομμάτι που θα ξεχασθεί αμέσως.
Δεν επιτυγχάνουμε και πολλά γράφοντας μόνο την Αρμονία. Ο τελικός μας στόχος είναι να ακούμε την μουσική - και την Αρμονία - μέσα στο κεφάλι μας, να σκεπτόμαστε με τους μουσικούς ήχους όπως σκεπτόμαστε με την γλώσσα που μιλάμε. Δουλεύοντας λοιπόν τα θέματα τα παίζουμε, τα τραγουδάμε και τα χρησιμοποιούμε ως υλικό για ασκήσεις εσωτερικής ακοής. Αν οι συνθήκες του μαθήματος το επέτρεπαν θα χρησιμοποιούσαμε τα θέματα για αυτοσχεδιασμό. (Για αυτό άλλωστε θα έπρεπε να μιλάμε για «θέματα», όχι «ασκήσεις».) Κάθε άσκηση χρειάζεται πολύ χρόνο για να δουλευτεί με αυτόν τον τρόπο. Επομένως το βιβλίο έπρεπε να περιέχει τον ελάχιστο αριθμό θεμάτων που απαιτείται για να είναι πλήρες και να εξασφαλίζει την αφομοίωση όλου του αρμονικού υλικού.
Τέλος ένας υποχρεωτικός, ενοχλητικός όρος: Το βιβλίο έπρεπε να συμμορφώνεται με το καθιερωμένο περιεχόμενο της κλασσικής παραδοσιακής Αρμονίας: Ό,τι είναι κοινό στο ώριμο Μπαρόκ (Βιβάλντι, Χέντελ, Μπάχ) και στην Κλασσική περίοδο (Χάϋδν, Μότσαρτ) είναι ο βασικός κορμός του μαθήματος, ο οποίος επεκτείνεται αργότερα με απλά και όχι ιδιωματικά στοιχεία από την αρμονική γλώσσα της Ρομαντικής περιόδου.
Δυστυχώς δεν βρήκα κάποιο βιβλίο που να εκπληρώνει όλους τους παραπάνω όρους. Περνώντας ο καιρός αποφάσισα ότι υπήρχαν μόνο δύο λύσεις:
- Να συνεχίσω να δουλεύω με υλικό το οποίο δεν μου φαίνεται κατάλληλο και κάνει την εργασία μου δυσκολότερη.
- Να γράψω ο ίδιος τις ασκήσεις που χρειαζόμουν, έστω και σιγά-σιγά, έστω και αν η προσπάθεια παρέμενε ημιτελής.
Αυτή η ανάγκη δημιούργησε τις σημειώσεις θεμάτων Αρμονίας.
Καλά καλά, εντάξει, πού είναι το PDF;
Αν θέλετε να επικοινωνήσετε με τον Ρυθμοτεχνικό, για τα θέματα Αρμονίας ή ό,τι άλλο νομίζετε, μπορείτε να το κάνετε αφήνοντας σχόλιο στην σελίδα επικοινωνίας του ιστολογίου.